Hete dagen, koel beleid
Voorbereid op zomerse temperaturen: waarom elk bedrijf een hitteplan nodig heeft
Het lijkt al een tijdje zomer in Nederland met hoge temperaturen en veel zon maar officieel is de zomer op 21 juni pas begonnen. Hoge temperaturen en zelfs hittegolven komen steeds vaker voor en voor sommige werknemers is het best een uitdaging om het hoofd koel te houden op warme werkdagen. Een goed plan om met langdurige en/of extreme hitte om te gaan op de werkvloer is dan geen overbodige luxe. In deze blog leggen we uit wat een hitteplan is en waarom het verstandig is om er 1 te hebben.
Verantwoordelijkheid werkgever
Als werkgever ben je verplicht om te zorgen voor een veilige en gezonde werkomgeving, zowel in de zomer als in de winter. Bij (extreme en/of langdurige) hitte neemt het risico op gezondheidsklachten zoals vermoeidheid, concentratieproblemen, uitdroging of oververhitting flink toe. Zonder passende maatregelen kunnen werknemers hier langdurig last van houden of zelfs uitvallen. En naast gezondheidsklachten kan ook het werkgeluk van werknemers bij werken in (extreme en/of langdurige) hitte, zonder passende maatregelen flink afnemen.
Hoewel er geen wettelijke grens is voor de maximumtemperatuur op de werkvloer, geldt wel de verplichting tot een “behaaglijk werkklimaat”. In artikel 6.1 van het Arbobesluit staat namelijk:
‘’De temperatuur op de arbeidsplaats mag geen schade toebrengen aan de gezondheid van de werknemer’’.
Het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid geeft wel een indicatie van niet-werkbare temperaturen van de werkomgeving namelijk:
- Licht fysiek werk op kantoor: max. 28 ˚C
- Zwaar fysiek werk: max. 26 ˚C (mits er een voelbare luchtstroom is, anders max. 25 ˚C)
- Zeer zwaar fysiek werk: max. 25 ˚C (mits er een voelbare luchtstroom is, anders max. 23 ˚C)
Wat is een hitteplan?
Een hitteplan is een set afspraken die ingaat wanneer de temperatuur op de werkplek zo hoog wordt dat het werken belastend kan zijn. Denk aan aangepaste werktijden, extra (drink)pauzes, ventilatiemaatregelen of alternatieve kledingvoorschriften. Het doel is helder: werknemers veilig, gezond en met plezier laten werken – óók als de thermometer stijgt.
Verschillende cao’s erkennen de impact van hitte en hebben daarom collectief afspraken gemaakt over werken in hoge temperaturen. De dakdekkers-cao heeft bijvoorbeeld vastgelegd dat bij 25 ˚C of warmer een tropenrooster ingevoerd mag worden. Dakdekkers mogen eerder beginnen of stoppen, om werken in hitte te beperken.
Waarom het verstandig is om dit goed te regelen
Veel organisaties die niet gebonden zijn aan een cao hebben geen hitteplan of -protocol. Vaak moet er ad hoc iets worden geregeld als de temperaturen al enkele dagen, misschien zelfs al weken zijn opgelopen. Dit kan veel verwarring en onvrede veroorzaken bij werknemers.
Een goed hitteplan biedt duidelijkheid: voor leidinggevenden én werknemers. Je voorkomt gezondheidsklachten, productiviteitsverlies en onnodige onrust op de werkvloer.
Een aantal voorbeelden van situaties waarin een hitteplan van waarde is:
- Werkplekken met weinig of geen ventilatie/airco
- Buitenwerk of werk in warme productieomgevingen
- Taken die fysieke inspanning vragen
- Krappe personeelsplanning waarbij uitval direct effect heeft
Wat staat er in een hitteplan?
De inhoud van een hitteplan verschilt per organisatie en het type werkzaamheden binnen de organisatie, maar deze vier elementen zijn in ieder geval belangrijk om op te nemen:
- Wanneer gaat het hitteplan in?
Bijvoorbeeld bij een weersvoorspelling boven een bepaalde temperatuur of zodra de werkplek boven een vastgestelde grens komt.
- Welke maatregelen neem je?
Denk aan een tropenroosters, langere pauzes, aangepaste taken of werktempo, het uitgeven van zonnebrand of extra ventilatie.
- Hoe ga je om met kleding?
Luchtiger mag, maar veiligheid blijft leidend. Stem ook duidelijk af wat wel en niet gepast is.
- Hoe informeer je medewerkers?
Zorg voor heldere communicatie, bijvoorbeeld via het personeelshandboek of via een centraal bericht zodra het plan actief wordt.
Praktische tips
- Betrek werknemers bij het opstellen van een hitteplan. Zij weten vaak zelf wat werkt en waar knelpunten zitten.
- Leg het hitteplan goed vast, maar houd het wel praktisch. Een kort en duidelijk plan is beter dan een uitvoerig document waar niemand naar kijkt.
- Vergeet het mentale aspect niet. Hitte kan ook mentaal belasten. Houd rekening met verminderde concentratie en lagere belastbaarheid.
- Doe iets extra’s. Een kleinigheid als een koud drankje of waterijsje wordt altijd gewaardeerd op warme dagen.
Ons advies
Ondanks dat een hitteplan geen wettelijke verplichting is, adviseren wij iedere organisatie om goed voor te bereiden op zomerse omstandigheden. Het voorkomt onnodig ziekteverzuim, onrust en onveilige situaties. Bovendien laat je als werkgever zien dat je oog hebt voor het welzijn en werkgeluk van je personeel. Hitte is namelijk niet te voorkomen – hoe je ermee omgaat als organisatie wel.
Hulp nodig?
Wil je ondersteuning bij het opstellen van een hitteplan of hulp bij het verwerken ervan in je RI&E of personeelshandboek? Onze HR-adviseurs denken graag met je mee. Neem gerust contact met ons op.
Marlijn Zwijgers, HR adviseur bij B-Talented
Schrijver van dit artikel